Onlangs zag ik weer een filmpje langskomen over de Al Aksa-moskee in Jeruzalem. Die ligt op wat Joden de Tempelberg noemen. Moslims houden het op Haram al-Sharif (het Edele Heiligdom). In het filmpje wordt ingegaan op de wordingsgeschiedenis van deze bijzondere moskee die wordt gezien als het derde heiligdom van de islam.
De andere twee heiligdommen liggen in Mekka en Medina, Saoedi-Arabië. In Mekka staat onder andere de Kaäba, de granieten kubus, waar moslims zevenmaal omheen lopen tijdens de verplichte bedevaart, de hadj. Lang niet iedere moslim kan het zich veroorloven om daar minstens eenmaal in zijn of haar leven naartoe te gaan, zoals voorgeschreven.
Als ik het goed heb begrepen waren Mekka en Medina aanvankelijk dé twee bedevaartsoorden. Later kwam daar de Al Aksa-moskee in Jeruzalem bij. Niet te verwarren met de Dome of the Rock (Rotskoepel), eveneens gelegen op de Tempelberg of Haram al-Sharif. De Al Aksa is gebouwd door een rivaliserende kalief die Mekka en Medina te ver weg vond en vooral zich niet wilde overleveren aan de heersers aldaar die de scepter zwaaiden over beide heilige plaatsen in Saoedi-Arabië.
De Al Aksa in Jeruzalem zou in de Koran voorkomen als de verste plek war de profeet Mohammed naartoe is gereisd voor de hemelvaart. Dat wordt echter betwist door degenen die menen dat het om een plaats gaat die minder ver weg ligt vanuit Medina gezien. Hoe het ook zij, de Al Aksa heeft nu eenmaal een heilige status verworven.
Voor Joden is de Tempelberg eveneens een bijzondere plaats, want daar bevond zich de tweede Tempel. Die is verwoest door de Romeinen. De Romeinen roofden voordat ze de Tempel met de grond gelijkmaakten van alles uit de Tempel, zoals de menora, de zevenarmige kandelaar. Een afbeelding daarvan is in Rome te zien op de Titusboog.
De befaamde Klaagmuur (eigenlijk Westelijke Muur geheten) is een rest van de ommuring van de Tempel. In de periode (1948-1967) dat de Jordaniërs daar de baas waren, was de Klaagmuur niet langer toegankelijk voor Joden. Na de zesdaagse oorlog van 1967 kwam het gebied in handen van de Israëli’s die de Klaagmuur in ere herstelden. De orthodoxie maakt daar de dienst uit. Liberale en conservatieve Joden worden afgescheept met een stukje van de Muur ‘om de hoek’. Dat deel wacht al heel lang op restauratie, maar achtereenvolgende regeringen maakten daar geen of nauwelijks werk van. De huidige zeker niet.
In het filmpje over de Al Aksa wordt ook aandacht besteed aan de Aya Sofia in Istanbul. Dat was aanvankelijk een grote kerk, doch de Turken hebben er inmiddels een moskee van gemaakt. Bepaald geen uiting van respect voor de geschiedenis en zeker geen teken van tolerantie voor andere geloven. Echter, ook elders krijgen kerken vaak een nieuwe bestemming.
Er zijn zeer fanatieke extreem-religieuze en uiterst nationalistische Joden die de Al Aksa en de Dome of the Rock zouden willen afbreken om die plaats te laten maken voor een nieuwe Tempel. Doch deze lieden worden in Israël gezien als zeer gevaarlijk en ze worden goed in de gaten gehouden.
Veel seculiere Israëli’s zien de stichting van de staat Israël als ‘de Derde Tempel’. Zij hebben allerminst de behoefte om het derde heiligdom van de moslims aldaar af te breken voor de bouw van de volgende Tempel en herinvoering van begeleidende slacht-rituelen.
Bij gesprekken die ik vroeger in Nederland had met fanatieke, vaak jonge moslims, merkte ik dat zij het bestaan van een Joodse Tempel op de Tempelberg ontkenden (en ook Arafat verwierp dat feit bij de vredesgesprekken met Barak onder leiding van Clinton). Ze zeiden zelfs dat de Klaagmuur alleen maar diende als plek om het paard van de profeet Mohammed aan vast te binden, hoewel de vraag is of de profeet ook maar één stap in Jeruzalem heeft gezet.
Ik werd niet goed van zoveel verblinde vasthoudendheid aan het eigen religieuze gelijk.
Reacties zijn welkom: polakhaje@gmail.com
