Zondag 1 februari kreeg een nieuwe liberaal-joodse rabbijn zijn smicha (bul). Asjer Waterman is de tiende rabbijn die afstudeert aan het Nederlandse Levisson Instituut, de progressieve rabbijnenopleiding, die daarnaast ook nog tal van andere opleidingen verzorgt. Momenteel zijn er twee studenten in opleiding tot rabbijn. Het is een studie op academisch niveau die zeker vijf jaar duurt.
Op de website van het Levisson Instituut is van alles te vinden voor iedereen die geïnteresseerd is in de praktijk van synagogediensten. Alle lezingen uit de Tora en inmiddels ook de haftara kunnen er worden beluisterd en geoefend. Heel handig voor degenen die opgeroepen worden voor de Toralezing of voor het doen van de haftara. De website heeft nog veel meer te bieden in het muziekgedeelte.
Bovenstaande is natuurlijk geheimtaal voor wie geen idee heeft wat Joden tijdens de synagogediensten doen. Welnu, dat komt neer op het zeggen van het hoofdgebed en van alles daaromheen. Zang is onverbrekelijk verbonden aan synagogediensten. Het is de taak van de chazzan (voorzanger) om dat te doen, maar hij of zij is geen solist. De leden van de gemeente worden geacht mee te doen. Een chazzan heeft niet zelden een koor achter zich.
Hoogtepunt van een synagogedienst is het lezen van het deel uit de Tora dat in de desbetreffende week aan de beurt is. Ter toelichting: de gehele Toratekst (van Genesis tot en met Deuteronomium), de vijf boeken van Mozes, is opgedeeld in 54 stukken. Voor elke week één of soms twee bij elkaar gevoegd als een joods jaar korter is dan 54 weken.
Bij de haftaralezing, volgend op de Toralezing, wordt een deel uit de Profeten of Geschriften gelezen. Wat gekozen wordt hangt altijd samen met de Toratekst van die week. Beweerd wordt dat het lezen uit de Profeten en Geschriften is ingevoerd toen het verboden was voor Joden om uit de Tora te lezen.
Toralezing gebeurt alleen op sjabbat (zaterdag) alsmede feestdagen plus maandag en donderdag. De laatste twee dagen waren marktdagen waarbij veel mensen in de stad waren. Op de andere dagen wordt tijdens de diensten het hoofdgebed gezegd met inleidende en andere tekst erna.
Een rabbijn heeft tal van taken. Eén daarvan is het toezicht houden op de gang van zaken tijdens een dienst. Veel rabbijnen nemen echter meer taken op zich tijdens de diensten, zoals het houden van een ‘preek’ (drasja). Vaak gaat het over het gedeelte uit de Tora dat die week gelezen wordt en hoe dat te verbinden is met het hedendaagse leven.
De plechtigheid rond de uitreiking van de rabbinale bevoegdheid aan de nieuwe rabbijn Asjer Waterman gebeurde tijdens een gewone synagogedienst waarbij het middaggebed werd gezegd. Er werden ook tal van toespraken gehouden en de afgestudeerde rabbijn hield uiteraard ook een drasja.
De dag daarop was het Toe Bisjwat. De vijftiende van de maand Sjwat. Die feestdag wordt ook wel het Nieuwjaarsfeest van de Bomen genoemd. Het hangt samen met de vroegere Tempeldienst toen vruchten werden geofferd. Die moesten minstens drie jaar oud zijn. In Israël is Toe Bisjwat een speciale dag waarop bomen worden geplant. De kersverse rabbijn is te beschouwen als een nieuwe loot aan de liberaal-joodse rabbijnenstam. Zo groeit en bloeit het jodendom door nieuwe rabbijnen af te leveren, die ook een taak hebben als leraar.
Reacties zijn welkom: polakhaje@gmail.com
Meer over rabbijn Asjer Waterman, de smicha en het Levisson Instituut:
