Eind januari 2025 was het tachtig jaar geleden dat het vernietigingskamp Auschwitz werd bevrijd door het Rode leger. Er zijn nog steeds overlevenden uit die donkere periode, doch over enige tijd zullen er nauwelijks meer mensen zijn die de verschrikkingen van Auschwitz-Birkenau aan den lijve hebben ondervonden. Er zijn echter tal van getuigenissen op video verzameld, vooral via het Spielberg-project, dus iedereen kan kennisnemen van wat de slachtoffers doormaakten. Bovendien zijn er indrukwekkende films gemaakt over Auschwitz, zoals Sophie’s Choice, en er zijn oneindig veel boeken geschreven over de pogingen van de nazi’s om Joden uit te roeien.
In de voorgaande alinea komt het woord ‘Joden’ pas aan het eind tevoorschijn. Dat is natuurlijk niet omdat het de bedoeling is om Auschwitz te ‘ontjoodsen’. Integendeel! Hoewel er niet alleen Joden zijn vergast in Auschwitz, staat Auschwitz bij uitstek model voor de Holocaust of Sjoa (de grote ramp), zoals Joden die catastrofe aanduiden. Auschwitz is niet los te zien van de volkerenmoord op Europese Joden, die door de nazi’s en hun handlangers met onverholen fanatisme werd opgezet en uitgevoerd.
De kennis over wat Joden is overkomen voor, in en zelfs na de Tweede Wereldoorlog neemt af. Is dat erg? De Tweede Wereldoorlog en zeker de Holocaust zijn een dieptepunt in de geschiedenis van Europa. Iedereen die in Europa woont, hoort daar kennis van te hebben. De Holocaust laat zien waar onbekendheid, leugens, misleiding, gedreven door haat jegens een bevolkingsgroep toe kan leiden. Het houdt iedereen een spiegel voor: is het ieder voor zich (“zo lang mij maar niks overkomt”) of hebben we de plicht om voor elkaar op te komen? Met name als het om minderheden gaat.
Volkerenmoord of genocide houdt tegenwoordig de gemoederen sterk bezig. Niet in de eerste plaats door de Sjoa en wat Joden is overkomen (twee op de drie Europese Joden werd vermoord), doch vanwege de oorlog in Gaza die nu een wapenstilstand kent. Na de wrede, mensonterende aanval van Hamas op het Israëlische gebied rond Gaza op 7 oktober 2023 werd door Israël de aanval op Hamas ingezet. Met als doel om Hamas te verslaan én de Israëlische gegijzelden op te sporen en te bevrijden. Vanaf die 7e oktober lag Israël onder raketvuur van Hamas en vanaf de 8e oktober ook van Hezbollah in het noorden. Dat was nog een reden om Hamas uit te schakelen. Veel later werd Hezbollah aangepakt, waardoor die beweging ernstig is verzwakt.
Het herdenken van de Holocaust/Sjoa enerzijds en anderzijds de beschuldiging van genocide door Israël in Gaza zijn een soort communicerende vaten. Hoe minder aandacht voor het één, hoe meer voor het ander, lijkt het wel. Opkomen voor Gaza gaat voor de echte Israëlhaters niet zelden samen met het veronachtzamen van de Holocaust. Joden zijn in de ogen van antizionisten in de eerste plaats daders en kunnen niet tegelijkertijd slachtoffer zijn (geweest).
Veelvuldig wordt ook gesteld dat Joden na de Holocaust beter zouden moeten weten. Maar de Sjoa was, zo luidt het verweer, niet bedoeld om van Joden betere mensen te maken. De Holocaust draaide maar om één ding: Joden moesten als volk geheel worden uitgeroeid. Niet alleen in Europa, maar over de gehele wereld.
Ik las in NRC een reactie van Berber van der Woude, de nieuwe voorzitter van The Rights Forum, op een betoog van Chaja Polak over de oorlog in Gaza. Polak vindt die oorlog verschrikkelijk en zij is er fel tegen. Zij meent dat Israël Gaza niet had moeten binnenvallen, doch wat in Gaza gebeurt is geenszins vergelijkbaar met de Holocaust, is haar stelling, die zij met tal van argumenten onderbouwt.
Het zal niemand verbazen dat Van der Woude vanwege haar zeer pro-Palestijnse stellingname het daar niet mee eens is. Uit haar reactie blijkt dat ze niet erg op de hoogte is van de geschiedenis van het Midden-Oosten. Naar haar idee hadden de nazi’s het niet voorzien op Joden buiten Europa.
Uit de Farhud, de pogrom die in 1941 in Bagdad, Irak plaatsvond, blijkt het tegendeel. De Irakezen hadden Duitse nazi’s binnengehaald, omdat ze de Engelsen wilden bevechten. De Duitsers maakten van de gelegenheid gebruik de Irakezen ertoe te bewegen om de eeuwenoude Joodse gemeenschap in Bagdad aan te vallen met tal van doden (tegen de 200), plunderingen en verwoestingen als gevolg.
Als je er zo van overtuigd bent dat Israël genocide in Gaza pleegt, verdiep je dan eens in de Holocaust en de haat van de nazi’s (inclusief hun bondgenoot, de grootmoefti van Jeruzalem) ten opzichte van Joden, zou ik zeggen. Dan praten we verder.
