Pekoedee

Pekoedee

commentaar BIJ Sjemot
- Pekoedei
4 Adar II 5784

Rekening en verantwoording

door 
Rob Cassuto
Sjemot/Exodus 38:21 - 40:38

Goed rekenschap en verantwoording afleggen over wat er met gaven en donaties is gebeurd en checken of die zijn besteed aan het doel waarvoor ze zijn gegeven, is een eerste vereiste voor een goed samenleven. Projecten beginnen met een projectbeschrijving inclusief begroting van de kosten en plan van financiering, hetgeen al dan niet wordt goedgekeurd of gewijzigd wordt uitgevoerd. Als alles klaar is volgt verantwoording van de gemaakte kosten. Allerlei instituten zijn daarvoor in onze samenleving ingesteld zoals accountants. Voor belastingen en andere heffingen hebben we in Nederland de Algemene Rekenkamer en regionale rekenkamers.

Een iconische voorloper van dit proces zien we in het boek Exodus/Sjemot, waar de opdrachtgever, de Eeuwige, bij monde van Mozes opdracht geeft een tabernakel (misjkan) te bouwen met alle attributen zoals de heilige ark, tempelkandelaar, tafel voor toonbroden, diverse altaren, een wasbekken etc. De vorm en de te gebruiken materialen worden precies en in detail beschreven en de financiering gebeurt met de gaven van het volk aan goud, zilver, koper en textiel; dat alles wordt royaal en met ruime mate verstrekt. Dat staat in de vorige parasjot allemaal beschreven. Maar is het ook goed terecht gekomen? Is er niets aan de strijkstok blijven hangen? In deze parasja Pekoedee (= ‘Afrekening') lezen we hoe dit wordt gecontroleerd onder leiding van de opperaccountant Itamar, een van de zonen van Aharong. Er wordt een afrekening gegeven, een minutieuze verantwoording over de besteding van alles wat er voor de tabernakel door het volk was gegeven; opgesomd wordt hoeveel geld, zilver en goud en andere materialen er werd opgebracht en hoe dit is verwerkt in de tabernakel en de priesterkleding, de kleurige en complexe priesterkleding van Aharon en de priesters.

Vertrouwen

De mensen konden er op vertrouwen dat hun financiële en materiële bijdragen niet misbruikt werden. Niet zelden komt het voor dat een overheid en de beambten die belast zijn met het innen van die financiële bijdragen (die sinds lang niet meer vrijwillig zijn of het nu tienden zijn om de tempel te onderhouden of de huidige belastingen) en de uitvoerders van de geplande uitgaven en aanbestedingen van werken slordig, corrupt of onrechtmatig bezig zijn. U hoeft de krant maar open te slaan voor voorbeelden van misbruik en onrecht tegenover bepaalde groeperingen in de bevolking. Niet voor niets is het vertrouwen in de overheid bij grote delen van de bevolking onrustbarend gedaald.

Een slot en een nieuw begin  

Maar wij gaan nu weer even 3500 jaar terug naar het proces van de tabernakel. Het moment is daar dat alles klaar is. Mozes overzag het gehele werk; hij zag dat de Israëlieten alles precies volgens de opdracht van de Eeuwige hadden gemaakt, dus zegende hij hen (39:43). De opdrachtgever was ook tevreden en liet dat blijken door in een wolk de tabernakel met zijn Presentie te vullen. Rasji ad locum verschaft ons de woorden die de oude leider daarbij zou hebben gesproken, namelijk die uit psalm 90:17 (HSV): ‘De lieflijkheid van de Eeuwige, onze God, zij over ons; bevestig het werk van onze handen over ons, ja, het werk van onze handen, bevestig dat'. Dat was een subliem moment van afsluiting, maar een nieuw begin staat al startklaar als niet lang daarna de Eeuwige vanuit de heilige tent Mozes bij zich roept voor nadere instructie: ‘Wajikra!’, Hij riep, maar dan zijn we al begonnen met het volgende bijbel boek Leviticus (in het Hebreeuws ook naar het eerste woord genoemd Wajikra.

Shabbat sjalom.  

Noot

Verschillende andere commentaren op de parasjot Wajakheel en Pekoedee zijn te vinden in mijn boek   REIZEN DOOR DE TORA   , deel 1 Genesis en Exodus, en op https://stichtingpardes.nl/torahcategorie/parasja/ en op mijn website 

RC 2024

©2024 Stichting PaRDeS | Privacy | Disclaimer
envelopephoneclockmagnifiercrossmenuarrow-right