Herinneren

Herinneren

Auteur: Harry Polak

Nieuws

Herinneren

Door Harry Polak op 29 juli 2026

Mensen zijn lerende wezens. Dat geldt ook voor dieren. Of ándere dieren, als je mensen beschouwt als ‘naakte apen’ (zoals de in april overleden bioloog Desmond Morris deed die er […]

De Al Aksa

Door Harry Polak op 1 juli 2026

Onlangs zag ik weer een filmpje langskomen over de Al Aksa-moskee in Jeruzalem. Die ligt op wat Joden de Tempelberg noemen. Moslims houden het op Haram al-Sharif (het Edele Heiligdom). […]

De Eeuwige

Door Harry Polak op 1 juni 2026

Onlangs zag ik de aankondiging van een nieuwe cursus bij het Studiecentrum van de Liberaal Joodse Gemeente Amsterdam langskomen. De cursussen daar zijn alleen toegankelijk voor leden; anderen kunnen zich […]

Wandelen voor de vrede of varen tegen de blokkade?

Door Harry Polak op 30 april 2026

Op de multiculturele website NieuwWij zag ik iets langskomen over de Peacewalk 2026. In het artikel wordt een echtpaar geïnterviewd dat zich gaat wagen aan die onderneming. Want zo kan […]

Dialoog tot op het bot?

Door Harry Polak op 2 april 2026

Onlangs las ik in Het Parool een opiniebijdrage waarin ervoor werd gepleit om moeilijke onderwerpen te laten rusten in de dagelijkse omgang met elkaar. Grote verschillen aan de orde stellen, […]

Ramadan

Door Harry Polak op 1 maart 2026

Moslims zitten nu middenin de Ramadan, de voor hen heilige vastenmaand. Heilig? Zeker, want in deze negende maand van het islamitische jaar is volgens de overlevering de Koran, hun heilige […]

Een nieuwe loot

Door Harry Polak op 3 februari 2026

Zondag 1 februari kreeg een nieuwe liberaal-joodse rabbijn zijn smicha (bul). Asjer Waterman is de tiende rabbijn die afstudeert aan het Nederlandse Levisson Instituut, de progressieve rabbijnenopleiding, die daarnaast ook […]

Acht dagen feest

Door Harry Polak op 4 januari 2026

De islam kent geen lichtfeest. Christendom, hindoeïsme en jodendom wel. Christenen hebben met het Kerstfeest of Kerstmis aansluiting gezocht bij het heidense midwinterfeest als de zonnewende wordt gevierd. Van de […]

Kledingvoorschriften

Door Harry Polak op 1 december 2025

Israël, waar ik woon, is een Joods land. De meerderheid van de inwoners is Joods. Joods zijn is niet louter een kwestie van religie. Ook niet-religieuze Joden zijn Joods vanwege […]

Kwadrantenspel

Door Harry Polak op 1 oktober 2025

Thuis speelden we wel eens het kwadrantenspel. Het komt uit de managementwereld en is bedoeld voor persoonlijke ontwikkeling en coaching. Het is ontwikkeld door Daniel Ofman. Maar je kan het […]

Joods Politienetwerk (JPN)

Door Harry Polak op 31 augustus 2025

Kortgeleden stond in de Volkskrant een column van Nadia Ezzeroili. Zij is opinieredacteur en columnist bij die krant. Ik ken haar van doorgaans genuanceerde columns over allerlei kwesties. En ook […]

Religie en afkomst

Door Harry Polak op 1 augustus 2025

Onlangs had ik op internet een vervelende discussie met iemand over de registratie van religie en afkomst in de Israëlische burgerlijke stand. In Nederland spreken we dan over de Basisregistratie […]

Joden en zionisme

Door Harry Polak op 1 juli 2025

In de jaren dat ik me in Amsterdam, en ook af en toe elders in het land, vanuit de liberaal-joodse gemeente Amsterdam bezighield met interreligieuze dialoog werd het gesprek bijna […]

Joden in Israël

Door Harry Polak op 2 juni 2025

In mei 2025 was er in de Israëlische internetkrant Times of Israel een artikel te lezen over het beleven van het jodendom door Joden in Israël. Alvorens daarop in te […]

Herdenken in Nederland en Israël

Door Harry Polak op 6 mei 2025

Het is zowat voorspelbaar. Aan de vooravond van de vierde mei ontstaat er in Nederland discussie over wat er op de vierde mei herdacht wordt. Ditmaal, zo zeggen degenen die […]

Ramadan

Door Harry Polak op 3 april 2025

Dit jaar viel de jaarlijkse, door de zonnekalender heen schuivende vastenmaand van moslims ongeveer samen met de christelijke vastentijd. Die gaat enkele weken voor het christelijke paasfeest in. Wat christenen […]

Gescheiden wegen

Door Harry Polak op 3 maart 2025

Onlangs beluisterde ik een podcast van Bart Wallet, hoogleraar Joodse studies, en Natascha van Weezel, journaliste en opiniemaakster. Het ging over de relatie tussen joden en christenen. Een aanrader. Al […]

Tachtig jaar geleden

Door Harry Polak op 1 februari 2025

Eind januari 2025 was het tachtig jaar geleden dat het vernietigingskamp Auschwitz werd bevrijd door het Rode leger. Er zijn nog steeds overlevenden uit die donkere periode, doch over enige […]

Als Pasen en Pinksteren op één dag vallen

Door Harry Polak op 1 januari 2025

In 2024 vielen Kerst en Chanoeka weer eens samen. Althans, de beide kerstdagen vielen ongeveer binnen dezelfde periode dat het acht dagen durende chanoekafeest in beslag neemt. Om nog preciezer […]

Zendende instanties

Door Harry Polak op 2 december 2024

Jaren geleden had ik te maken met de Joodse geestelijke verzorging in het gevangeniswezen (Justitie dus) en bij Defensie. Nederland biedt namelijk pastorale zorg aan gevangenen en militairen (en ook […]

In naam van de religie

Door Harry Polak op 5 november 2024

Twintig jaar geleden werd de cineast, interviewer en columnist Theo van Gogh door Mohammed Bouyeri vermoord in naam van de islam. De islam kent, als ik het goed begrijp, de […]

Het lossen van gegijzelden (pidjon hashwoe-iem)

Door Harry Polak op 7 oktober 2024

Op 7 oktober 2023 werd een groot aantal Israëlische bewoners van de grensstreek rond de Gazastrook ontvoerd door Hamas. Sindsdien of in ieder geval snel daarna is de kwestie van […]

In steen gebeiteld?

Door Harry Polak op 1 september 2024

Het jodendom is gebaseerd op de Tora, de leer, vastgelegd in de vijf boeken van Mozes. Wat daar op schrift is gesteld - voor orthodoxen is dat het letterlijke woord […]

Als de vijand dood is

Door Harry Polak op 4 augustus 2024

Op diverse plaatsen, zo las ik in de Engelstalige versie van de Israëlische krant Yediot Acharonot, is door Joodse Israëli’s zoetigheid uitgedeeld vanwege de dood in Iran van Ismail Haniyeh, […]

Identiteit

Door Harry Polak op 1 juli 2024

Onlangs overleed, veel te vroeg, een goede bekende in Amsterdam. Samen met haar heb ik op haar uitdrukkelijke verzoek als invaller meegedraaid in het scholenproject Leer je Buren Kennen. Daar […]

Zending

Door Harry Polak op 30 mei 2024

Onlangs haalden we een zwart-wit krantje uit onze brievenbus. De afzenders waren messiaanse Joden die iedereen probeerden over te halen om zich bij hen aan te sluiten. De tekst was […]

De sedermaaltijd

Door Harry Polak op 1 mei 2024

De speciale maaltijd aan het begin van Pesach, de sedermaaltijd, zit vol symboliek. Er wordt bijvoorbeeld gesproken over vier zonen (als liberale Jood hadden dat voor mij ook vier dochters […]

Pasen en Pesach

Door Harry Polak op 28 maart 2024

Doorgaans vallen Pasen en Pesach ongeveer samen. Eens in de zoveel jaar, zoals nu in 2024, zit er echter een maand tussen het Christelijke Pasen en het Joodse Pesach. Dat […]

BOA

Door Harry Polak op 27 februari 2024

Ook in Amsterdam, net als eerder in Arnhem en in nog wat andere gemeenten, mogen BOA’s binnenkort of wellicht nu al een hoofddoek dragen. Bij de landelijke politie is het […]

Amalek

Door Harry Polak op 31 januari 2024

Amalek, klemtoon op de laatste lettergreep, was volgens de overlevering de kleinzoon van Esau. Zijn reputatie is op zijn zachtst gezegd niet best in Joodse kring. Om die reden heeft […]

Oog om oog

Door Harry Polak op 1 januari 2024

Uiteraard volg ik als inwoner van Israël de verslaggeving over de oorlog tussen Hamas en Israël op de voet. Dat geldt niet alleen voor de berichten in de Israëlische media, […]

De islam van Mansour Abbas

Door Harry Polak op 3 december 2023

In iedere religie bestaan diverse stromingen. Dat kan ook bijna niet anders, want mensen zijn van vlees en bloed. Het zijn geen robotten die je kunt programmeren om precies hetzelfde […]

Weer oorlog

Door Harry Polak op 29 oktober 2023

Het zijn geen aangename tijden. Oorlog maakt het lelijkste in de mens los. Om die reden hebben juristen het oorlogsrecht uitgevonden. Zelfs in oorlogen moet je je zo menselijk mogelijk […]

De Joodse stad

Door Harry Polak op 3 oktober 2023

Er is een bekend mopje, dat ik van Leon de Winter heb opgepikt, over de vermeende neiging van Joden om het vooral over zichzelf te hebben. Als een Fransman, een […]

Rooms-katholiek - met Joodse roots

Door Harry Polak op 30 augustus 2023

Pieter Rookmaaker, de vader van liberale Amsterdamse rabbijn Joram Rookmaaker, noemt zich “katholiek en Joods”. Een opmerkelijke combinatie. Het is dan ook terecht als kop gebruikt voor het openhartige en […]

Tweespalt

Door Harry Polak op 1 augustus 2023

Geen dialoog, maar tweespalt De heftige tegenstelling die al maanden te zien is tussen seculier, traditioneel Israël enerzijds en anderzijds het ultrareligieuze, ultranationalistische Israël kan niemand zijn ontgaan. De strijd […]

Leer Je Joodse Buren Kennen

Door Harry Polak op 30 juni 2023

Een goede buur is beter dan een verre vriend, zegt het spreekwoord. Dat geldt zeker voor de Liberaal Joodse Gemeente (LJG) Amsterdam die al heel lang een naburige ROC-school als […]

Pinksteren

Door Harry Polak op 29 mei 2023

In Trouw las ik dat uit een opinieonderzoek blijkt een grote meerderheid (bijna 80 procent) van de Nederlandse bevolking voor het volledig handhaven van het lange Pinksterweekend is. De tweede […]

Ramla versus Lod

Door Harry Polak op 1 mei 2023

Sinds mijn verhuizing naar Israël doe ik niets meer aan ‘dialoog’. Het heeft echter nog steeds mijn warme belangstelling. Dialoog met andersdenkenden heb ik altijd gezien als meer dan ‘theedrinken’. […]

De gouden koepel

Door Harry Polak op 4 april 2023

De gouden koepel Als je foto’s ziet van Jeruzalem dan valt onmiddellijk het goudkleurige dak van de Dome of the Rock, de Rotskoepel op. Het werd ooit gebouwd rond het […]

Gebedsriemen en deurkokers

Door Harry Polak op 1 maart 2023

Recent was in de Israëlische pers te lezen dat een rabbijn die uit Tel Aviv was vertrokken bij een tussenlanding in Jordanië problemen kreeg vanwege de gebedsriemen die hij in […]

Ellips, driehoek en cirkel?

Door Harry Polak op 2 februari 2023

Veel mensen weten dat Joods zijn niet een kwestie is van (alleen) religie. Wat je Joods maakt, is niet of en hoe vaak je naar de synagoge gaat en of […]

2023. 5783? Of 1444?

Door Harry Polak op 3 januari 2023

De jaarwisseling is een mooi moment om het eens te hebben over jaartellingen. Iedereen is vertrouwd met de christelijke jaartelling. Die start vanaf de geboorte van Jezus. Nu zo’n 2023 […]

Geloofsverlating

Door Harry Polak op 6 december 2022

Onlangs stuitte ik op een podcastserie over religieverlaters. De maaksters zijn Ronith Palache en Lale Gül. De Turkse Lale is zelf een religieverlater en zij is daardoor heel bekend geworden. […]

Wat is waarheid?

Door Harry Polak op 31 oktober 2022

Als ik één ding heb geleerd van interreligieuze dialoog is het wel dat er niet één waarheid bestaat. Natuurlijk, twee plus twee is vier. Dat is een waarheid als een […]

Hoofdbedekking

Door Harry Polak op 1 oktober 2022

In de tijd dat ik me bezighield met de dialoog tussen joden, moslims, christenen, andere gelovigen en humanisten zette ik meestal een keppel op mijn hoofd bij dialoogbijeenkomsten. In het […]

Wat vinden Nederlanders van Joden?

Door Harry Polak op 2 september 2022

In maart 2022 verscheen een onderzoeksrapport van Centerdata over de beeldvorming over Joden in Nederland. Het opinieonderzoek werd in juli 2021 uitgevoerd in opdracht van het Centraal Joods Overleg en […]

Regels en spitsvondigheden

Door Harry Polak op 1 augustus 2022

Het jodendom kent tal van regels of opdrachten (mitswot). Het gaat niet alleen om de Tien Geboden, er zijn in totaal 613 geboden en verboden. Die zijn opgesplitst in 365 […]

Turks fruit

Door Harry Polak op 4 juli 2022

Turkije is een fascinerend land. Driemaal ben ik er op vakantie geweest. Mijn animo om het land te bezoeken verdween snel na de opkomst van Erdogan en zijn steeds vijandiger […]

Onderling vertrouwen

Door Harry Polak op 1 juni 2022

Elkaar kunnen vertrouwen is essentieel voor goede menselijk relaties. Dat geldt zowel voor samenlevingen als geheel (macroniveau) als voor huwelijken (microniveau) en alles daartussen. In tribale culturen worden familieleden (clans) […]

Jeruzalem

Door Harry Polak op 2 mei 2022

Voor zowel jodendom, christendom als islam is de hoofdstad van Israël een heilige stad. Al Quds zeggen moslims, wat ‘de heilige’ betekent. De Palestijnen staan erop dat Al Quds hun […]

Gods wegen zijn duister en zelden aangenaam

Door Harry Polak op 21 maart 2022

Van de in 1992 overleden schrijver Bob den Uyl heb ik veel boeken gelezen. Hij kon heel komisch schrijven. Niet zelden schoot ik in de lach als hij heel droog […]

Joden: volk, religie en Israël

Door Harry Polak op 1 maart 2022

Als ik vroeger wel eens rondleidingen gaf in de synagoge van de Liberaal Joodse Gemeente (LJG) in Amsterdam kreeg ik regelmatig vragen hoe het nu precies zat met dat Joods […]

Arbeidsmigranten en vluchtelingen

Door Harry Polak op 31 januari 2022

Eén van de dialoogactiviteiten waaraan ik heb meegewerkt toen ik (nog net) in Nederland woonde, was een stadswandeling in het najaar van 2015 door de Pijp. Het thema was ‘Nieuwkomers: […]

Zonnewende

Door Harry Polak op 31 december 2021

Als nieuwe culturen oude verdringen dan is de kans groot dat er aanzienlijke resten overblijven van de eerdere culturen. Die laten zich niet zomaar opzijzetten. Toen het christendom de dominante […]

De beste wensen

Door Harry Polak op 1 december 2021

Hoe zou het toch komen dat in de VS en Engeland, om twee voorbeelden te noemen, de president en de premier er geen moeite mee hebben om de Joodse gemeenschap […]

Zondvloed

Door Harry Polak op 28 oktober 2021

Ontmoetingen met andere culturen, religies inbegrepen, leiden niet zelden tot relativering van de eigen cultuur of het eigen ‘gelijk’. Degenen die bang zijn om aan het twijfelen te worden gebracht, […]

Kinderoffer

Door Harry Polak op 29 september 2021

Joden hebben zojuist hun nieuwjaar achter de rug. Op de tweede dag van Rosj Hasjana (= kop van het jaar) wordt traditiegetrouw het bijbelverhaal van ‘het offer van Jitschak (Izak)’ […]

Asjoera

Door Harry Polak op 1 september 2021

In mijn Amsterdamse dialoogtijd werd regelmatig aan mij als vertegenwoordiger van de Liberaal Joodse Gemeente (LJG) gevraagd om een inleiding te houden bij een dialoogbijeenkomst. Dat deed ik doorgaans met […]

De berg Moria

Door Harry Polak op 29 juli 2021

Het is wat met die grote monotheïstische religies, die zichzelf wereldreligies noemen. Niet zelden op een manier alsof boeddhisme en hindoeïsme er niet toe doen. Na het jodendom kwam het […]

Verstoppertje spelen

Door Harry Polak op 29 juni 2021

Rond 2004 kwam de dialoogcommissie van de Liberaal Joodse Gemeente Amsterdam (LJG) uit de startblokken. Eén van de aanleidingen was de start van een stedelijk interreligieus project uit rooms-katholieke hoek. […]

Dialoog gaat niet over rozen

Door Harry Polak op 31 mei 2021

Contacten die ik had als vertegenwoordiger vanuit Joodse hoek met moslims (en ook met sommige christenen of anderen) werden in de regel ruw verstoord als de vlam weer eens in […]

Goddeloos

Door Harry Polak op 26 april 2021

Mijn interesse in interreligieuze en interculturele dialoog komt vooral voort uit interesse naar de ander. Vooral naar de onbekende ander, met name leden van minderheidsgroepen. Het heeft er zeker mee […]

Dialoogseder

Door Harry Polak op 29 maart 2021

Na het afschuwelijke drama op 11 september met de Twin Towers in New York ontstond er dringend behoefte om een ander gezicht van de islam te laten zien. Het gros […]

Wij en Zij!

Door Harry Polak op 25 februari 2021

Als je je bezig houdt met interreligieuze en interculturele dialoog kan je niet helemaal om politiek heen. Voorvechters en voorstanders van dialoog zijn in de regel links georiënteerd, tegenstanders en […]

Intráreligieuze dialoog

Door Harry Polak op 27 januari 2021

Niet iedereen is overtuigd van de zin van intérreligieuze dialoog, dus dialoog tússen religies. Bij de Liberaal Joodse Gemeente (LJG) Amsterdam, waar ik actief was, hebben ooit een paar VU-studenten […]

Moussa en Mosje (Mozes)

Door Harry Polak op 31 december 2020

De islam ziet zichzelf als de laatste en daardoor meest complete, ware overlevering van Gods woord. Joodse en christelijke profeten alsmede ook andere elementen uit de eerder ontstane monotheïstische religies […]

Rachel z.l.

Door Harry Polak op 3 december 2020

Veel te vroeg overleed in september van dit jaar Rachel Reedijk. PaRDeS heeft vanzelfsprekend een mooi In Memoriam aan haar gewijd. De herinnering aan haar wordt in ere gehouden door […]

Ezra

Door Harry Polak op 7 november 2020

Harry Polak woont in Israël, maar was jarenlang actief in de interreligieuze en interculturele dialoog in Amsterdam vanuit de Liberaal-Joodse Gemeente. Hij volgt het Israëlische en óók het Nederlandse nieuws […]

©2026 Stichting PaRDeS | Privacy | Disclaimer